Strzelno moje miasto 3

Organizacje, stowarzyszenia

Z dziejów harcerstwa strzeleńskiego - cz. 2

 

Scan2.jpg

Z dziejów harcerstwa strzeleńskiego - cz. 2

 

Okres okupacji hitlerowskiej położył się cieniem na harcerstwie strzeleńskim. Wielu druhów złożyło swoje życie na ołtarzu ojczyzny. Dh ppor. Wiesław Strzelecki poległ 15 września na przedpolach twierdzy Modlin, na posterunku obserwacyjnym we wsi Polesie. Jego siostra Halina - harcmistrz, po strzeleńskim okresie organizowała drużyny żeńskie w Gnieźnie, a po skończonych studiach w Poznaniu była członkinią struktur gdyńskich ZHP. W czasie okupacji była członkinią pomorskich struktur podziemia akowskiego w Toruniu i więźniem obozu koncentracyjnego w Ravensbrück. We wrześniu 1939 r. polegli druhowie Edmund Trzecki i Józef Gałęzewski. W obozach koncentracyjnych śmiercią męczeńską zginęli dh Tadeusz Gałęzewski – w Mauthausen i dh Alozy Kozłowski - w Gross-Rosen. Poległ pod Monte Casino - dh Jan Kluczykowski, na morzu – marynarz dh Stanisław Ruszkiewicz, w powietrzu – lotnik dh Bogdan Osiński i wielu innych, o których pamięć ciągle trwa wśród nas. 

W czasie okupacji w Strzelnie działały struktury podziemia harcerskiego – ogniwo Szarych Szeregów, którym przewodził phm. Bernard Adamczak. Aktywnym jego członkiem był m.in. dh Gwidon Trzecki. Kiedy przyszły upragnione dni wolności starsi druhowie, których los oszczędził z wielkim zapałem podjęli się dzieła kontynuacji chlubnych tradycji harcerskich. Wówczas w pierwszych szeregach stanęli druhowie: Bernard Adamczak, Marian Linettej, Ewaryst Rutkowski, Władysław Siudziński, Gwidon Trzecki, Jan Mróz i wielu innych. 

Prężnie zaczęła działać odrodzona Drużyna im. Stanisława Żółkiewskiego. Organizatorem i komendantem pierwszego powojennego obozu harcerskiego został dh Gwidon Trzecki. Wypowiedziane wówczas przez niego słowa stały się wręcz elementarnymi dla przyszłych instruktorów ZHP: …W tej pięknej przygodzie harcerskiej młodzież wyrównała braki utraconej młodości, którą zabrała jej okupacja hitlerowska. 

Po 1948 r. nastały lata wypaczeń, lata prób podporządkowania harcerstwa polskiego dotychczas nieznanym miejscowej młodzieży ideologiom. Z nastaniem 1957 r. (po grudniu 1956 r.) harcerze powrócili do starej pieśni, hymnu: Wszystko co nasze… Nie było szkoły na terenie ziemi strzeleńskiej, w której nie dałoby się słyszeć: Czuj, czuj! – Czuwaj! Rosły zastępy zuchów, a kiedy im lat przybywało gremialnie, niemal całymi klasami wstępowano w szeregi harcerskie. Place apelowe mieniły się szarymi i zielonymi mundurkami, w LO białymi – drużyny żeglarskiej. Dziś wspominamy ze łzą w oku obozy z końcówki lat 50. I te z lata 60. organizowane w Przyjezierzu.

pmprzy5_cF_big.jpgObóz w Przyjezierzu w latach 50. XX w. 

Szczególne ożywienie, to początek lat 60. Minionego stulecia. W 1961 r. powołano do życia 12 Męską Drużynę Harcerską im. Tadeusza Kościuszki przy LO w Strzelnie z drużynowym Zbigniewem Lutkowskim, w roku następnym - 11 Żeńską Drużynę Harcerską z drużynową Marią Matuszak. Od 1961 r. przy drużynie LO działał przez wiele lat zespół estradowy „Alabama”, a od 1968 r. młodsi harcerze wespół z instruktorką Marią Nowak utworzyli Harcerski Zespół Wokalny „Do-Re-Mi”. Od 1970 r. komendantem mogileńskiego Hufca ZHP, w którego strukturach znajdowało się harcerstwo strzeleńskie został strzelnianin hm. Kazimierz Chudziński. W Strzelnie powstał Związek Drużyn kierowany kolejno przez druhów: Mariana Nogalę, Ireneusza Lewickiego i Ewarysta Kubiaka. W tym też roku uroczyście nadano  imię Leonida Teligi 12 Żeglarskiej Drużynie Harcerskiej.

pmprzy4_0c_big.jpg

W kwietniu 1973 r. sztandar i imię Tadeusza Kościuszki otrzymał szczep działający przy ZSZ, którego komendantem był dh Włodzimierz Buczkowski. W tym też roku reaktywowano działalność Rady Przyjaciół Harcerstwa. 

Szczególnym w dziejach harcerstwa strzeleńskiego był rok 1975. Zlikwidowano wówczas powiaty. W Strzelnie powstał Hufiec ZHP, którego pierwszym komendantem został dh Wacław Witkowski, a po nim dh Aleksander Węglewicz. Druh Witkowski będąc uczniem Szkoły Powszechnej w 1930 r. wstąpił w szeregi pozaszkolnej I Drużyny Skautowej im. Tadeusza Kościuszki. Przyrzeczenie harcerskie złożył 9 czerwca 1930 r. W tymże roku otrzymał Krzyż Harcerski i odbył podczas 21-dniowego obozu w Przyjezierzu kurs zastępowych. 15 lipca 1932 r. złożył sprawność (próbę) wywiadowcy, zaś w 1934 r. zdobył państwową odznakę sportową. 30 czerwca 1935 r. zdobył I stopień Przysposobienia Wojskowego (PW). Uczestniczył w obozach: w 1932 r. w Suszewie i w 1936 r. jako zastępowy w Przyjezierzu.

pmprzy7_r3_big.jpg

W tym też roku rozpoczęła działalność przy Szkole Podstawowej Nr 2 - 26 Drużyna Harcerska im. Tadeusza Kościuszki, której przewodził dh Kazimierz Chudziński. Również zainaugurowała swoją wieloletnią działalność harcerska Międzyszkolna Orkiestra Dęta prowadzona kolejno przez druhów: Zenona Olejnika, Romana Hyżego i Piotra Barczaka. Funkcjonować zaczęły drużyny zuchowe przy przedszkolach Nr 1 i 2. Godnym wymienienia jest działalność szkolnych drużyn harcerskich: Nr 48 im. Stefana Czarnieckiego w Markowicach, Nr 60 we Wronowach, Nr 14 w Ciechrzu. 1 czerwca 1980 r. strzeleńskiemu Hufcowi ZHP nadano sztandar i imię dra Jakuba Cieślewicza. 

Piękną kartę w historii harcerstwa strzeleńskiego zapisała zawiązana w październiku 1982 r. 13 Drużyna „Nieprzetartego Szlaku” im Mikołaja Kopernika przy SP 3, a później Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Strzelnie. Jej pierwszym drużynowym i motorem napędowym wieloletnich poczynań był hm. Andrzej Wszołek. W 2006 r. ster po nim przejęła dha Aleksandra Łykowska, którą w 2009 r zastąpił drużynowy phm Arkadiusz Przybyszewski. W bieżącym roku Drużyna obchodzi 35-lecie swojej pięknej działalności, a jej śladami podąża od 2012 r. 17 Drużyna Harcerska „NS” im. Kazimierza Górskiego działająca przy Młodzieżowym Ośrodku Wychowawczym w Strzelnie, którą prowadzi dh Jakub Grobelny. pmprzy3_bc_big.jpg

9 marca 1991 r. Hufiec strzeleński został połączony z Hufcem ZHP Mogilno. Ostatnimi jego komendantami byli dh Lech Gierba i dha Lidia Jackowska. W jego ramach po dziś działa jedyna strzeleńska Drużyna ZHP prężnie realizująca swoje działania przy SOSW. Należy jeszcze przywołać działalność w latach 2002-2006 Międzyszkolnej Drużyny ZHR, której założycielami byli dh Ireneusz Lewicki i ks. Andrzej Zakrzewski. Od 2011 r. działa w Mogilnie Kręg Starszyzny Harcerskiej im. hm Henryka Mazurkiewicza. Jego pierwszym komendantem był śp. pwd Ryszard Fredyk, a obecnie funkcję tę sprawuje hm Stanisław Jasiński. W kręgu tym jest dwóch druhów ze Strzelna: Heliodor Ruciński i Marian Przybylski.

Nie sposób w ograniczonych rozmiarach tegoż artykułu (wystąpienia) wymienić wszystko i wszystkich. Zatem pozwólcie, że wymienionym i niewymienionym osobom, żyjącym i tym z Domu Pana oddam dziękczynny hołd pamięci. Da Bóg, że harcerstwo strzeleńskie rozbudzi się i pójdzie śladami dwóch miejskich Drużyn „Nieprzetartego Szlaku”. 

Marian Przybylski